[Linenotes: 397-398. +monimentaque ... destituit+ = _and has abandoned to decay the monuments of the past_. --Haskins. 402. +vincto fossore+ = _by a chained digger_ (delver), in consequence of the dearth of free labour. Cf. Juv. xi. 80 _squalidus in magna ... compede fossor_. 404. +in nullos ruitura+ = _ready to fall, but on the heads of none_. --H. 405. +faece+ = _dregs_. Cf. Juv. iii. 60, 61 _Non possum ferre Quirites_ | _Graecam urbem_ (a Greek Rome); _quamvis_ (and yet) _quota portio_ (how small a fraction) _faecis Achaei_? 406-407. +ne tanto ... geri+ = lit. _so that during the long time since, it is impossible to wage_ +civil+ _war_, i.e. from the dearth of genuine Roman soldiers. 409. +Allia+: 390 B.C. Cf. Vergil. _Aeneid_, vii. 717 _quosque secans infaustum interluit Allia nomen_. 411. +nescire+ = _to ignore_.]
B. _The Battlefields of Pharsalus and Philippi._
Ergo inter sese paribus concurrere telis Romanas acies iterum videre Philippi; 490 Nec fuit indignum superis, bis sanguine nostro Emathiam et latos Haemi pinguescere campos. Scilicet et tempus veniet, cum finibus illis Agricola, incurvo terram molitus aratro, Exesa inveniet scabra robigine pila, 495 Aut gravibus rastris galeas pulsabit inanes, Grandiaque effossis mirabitur ossa sepulchris.
[Linenotes: 489. +Ergo+ = _therefore_, in fulfilment of the terrible warnings at the death of Caesar. 490. +iterum+, i.e. at Philippi 42 B.C.; the first time at Pharsalus.]
Pompeius, deposito adeundae Syriae consilio, et aeris magno pondere ad militarem usum in naves imposito, duobusque milibus hominum armatis, Pelusium pervenit. Ibi casu rex erat Ptolemaeus, puer aetate, magnis copiis cum sorore Cleopatra { 5} bellum gerens, quam paucis ante mensibus per suos propinquos atque amicos regno expulerat; castraque Cleopatrae non longo spatio ab eius castris distabant. Ad eum Pompeius misit, ut pro hospitio atque amicitia patris Alexandria reciperetur atque illius opibus in { 10} calamitate tegeretur. Sed, qui ab eo missi erant, confecto legationis officio, liberius cum militibus regis colloqui coeperant eosque hortari, ut suum officium Pompeio praestarent, neve eius fortunam despicerent. His tunc cognitis rebus amici regis, { 15} qui propter aetatem eius in procuratione erant regni, sive timore adducti, ne Pompeius Alexandriam Aegyptunique occuparet, sive despecta eius fortuna, iis, qui erant ab eo missi, palam liberaliter responderunt eumque ad regem venire iusserunt: ipsi, { 20} clam consilio inito, Achillan, praefectum regium, singulari hominem audacia, et L. Septimium, tribunum militum, ad interficiendum Pompeium miserunt. Ab his liberaliter ipse appellatus naviculam parvulam conscendit cum paucis suis, et ibi { 25} ab Achilla et Septimio interficitur.