Hannibal superātīs Pȳrēnaeī et Alpium iugīs in Ītaliam vēnit. { 15} Pūblium[8] Scīpiōnem apud Tīcīnum[9] amnem, Semprōnium apud Trebiam, Flāminium apud Trasumēnum prōflīgāvit.

Adversus hostem totiēns victōrem missus Quīntus Fabius { 18} dictātor[10] Hannibalis impetum morā[11] frēgit; namque, priōrum ducum clādibus ēdoctus bellī ratiōnem mūtāre et adversus[12] Hannibalem, succēssibus proeliōrum īnsolentem, recēdere[13] ab ancipitī discrīmine et tuērī tantummodo Ītaliam cōnstituit Cunctātōrisque { 22} nōmen et laudem summī ducis meruit. Per loca alta āgmen dūcēbat modicō ab hoste intervāllō,[14] ut neque omitteret[15] eum [[45]] neque cum eō congrederētur; castrīs,[1] nisi[2] quantum necessitās cōgeret,[2] mīles tenēbātur. Dux neque occāsiōnī[3] reī[4] bene { 26} gerendae deerat, sī qua ab hoste darētur, neque ūllam ipse hostī dabat. Itaque cum ex levibus proeliīs superior discēderet, mīlitem[5] minus iam coepit aut virtūtis suae aut fortūnae paenitēre. { 30}

Selections from Viri Romae — Part 65

Hīs artibus cum Hannibalem Fabius in agrō Falernō locōrum angustiīs clausisset, ille sine ūllō exercitūs dētrīmentō sē expedīvit. Namque ārida sarmenta in boum cornibus dēligāta[6] prīncipiō[7] noctis incendī bovēsque ad montēs, quōs Rōmānī īnsēderant, agī iussit. Quī cum accēnsīs cornibus per montēs, per silvās hūc { 35} illūc discurrerent, Rōmānī mīrāculō attonitī cōnstitērunt; ipse Fabius, īnsidiās esse ratus,[8] mīlitem extrā vāllum ēgredī vetuit. Intereā Hannibal ex angustiīs ēvāsit.

Selections from Viri Romae — Part 65

Dein Hannibal, ut Fabiō apud suōs cōnflāret invidiam, agrum { 39} ēius, omnibus circā vāstātīs, intāctum relīquit. At Fabius, missō Rōmam Quīntō fīliō, inviolātum ab hoste agrum vēndidit ēiusque pretiō captīvōs Rōmānōs redēmit.

Selections from Viri Romae — Part 65

Haud grāta tamen Rōmānīs erat Fabiī cunctātiō: eumque prō cautō timidum, prō cunctātōre sēgnem[9] vocitābant. Augēbat invidiam Minucius, magister[10] equitum, dictātōrem crīminandō: { 45} illum in dūcendō bellō sēdulō tempus terere,[11] quō diūtius in magistrātū esset sōlusque et Rōmae et in exercitū imperium habēret. Hīs sermōnibus accēnsa plēbs dictātōrī[12] magistrum [[46]] equitum imperiō[1] aequāvit. Hanc iniūriam aequō[2] animō tulit Fabius exercitumque suum cum Minuciō dīvīsit. Cum autem { 50} Minucius temerē proelium commīsisset, eī[3] perīclitantī auxiliō vēnit Fabius. Cūius subitō adventū repressus Hannibal receptuī[4] cecinit, palam cōnfessus[5] ab sē Minucium, sē ā Fabiō victum esse. Redeuntem ex aciē dīxisse eum[6] ferunt tandem[7] eam nūbem, quae sedēre in iugīs montium solita esset, cum procellā imbrem dedisse. Minucius autem perīculō līberātus castra cum Fabiō iūnxit et { 56} patrem eum appellāvit idemque facere mīlitēs iussit.