+Parallel Passages.+ Propert. IV. iii. 41-44; Livy Ep. lxviii.
+References.+ Plutarch, _Marius_, 15. Ihne, _Hist. Rome_, vol. v. pp. 98-105.
A. _His Flight from Sulla: Consul for the 7th time._
Atque aliquis magno quaerens exempla timori, ‘Non alios,’ inquit, ‘motus tum fata parabant, Cum post Teutonicos victor Libycosque triumphos Exsul limosa Marius caput abdidit ulva. 70 Stagna avidi texere soli laxaeque paludes Depositum, Fortuna, tuum: mox vincula ferri Exedere senem longusque in carcere paedor. Consul et eversa felix moriturus in urbe Poenas ante dabat scelerum. Mors ipsa refugit 75 Saepe virum, frustraque hosti concessa potestas. Sanguinis invisi: primo qui caedis in ictu[35] Deriguit ferrumque manu torpente remisit; Viderat immensum tenebroso in carcere lumen Terribilesque deos scelerum Mariumque futurum 80 Audieratque pavens: “Fas haec contingere non est Colla tibi: debet multas his legibus aevi Ante suam mortes: vanum depone furorem.” Si libet ulcisci deletae funera gentis, Hunc, Cimbri, servate senem.’ 85
[Linenotes: 67. +exempla timori+ = _precedents to hear out his fears_. --Haskins. 70. +Exsul.+ 88-7 B.C. For details see Plut. _Marius_, caps. 38-40. 72. +Fortuna+, i.e. the _evil_ destiny of Rome, protecting him because the gods were angry with Rome. Cf. 16-17 _debet ... mortes_. 73. +in carcere+, i.e. at Minturnae, S.E. of Latium. There were extensive marshes in the neighbourhood. +paedor+ = _filth_. 82. +legibus aevi+ = _the laws that govern time_ = _fatis_. --H.]
Quid illo cive tulisset Natura in terris, quid Roma beatius umquam, Si circumducto captivorum agmine et omni 280 Bellorum pompa animam exhalasset opimam, Cum de Teutonico vellet descendere curru?
_Marius outlived his powers and his reputation._
‘Had he now died, he would have gone down to posterity as one of the greatest men of his people, as a second Romulus or Camillus, unstained with any blood save that of foreign foes.’ --Ihne.
+Parallel Passages.+ Ov. _P. Ep._ iv. 3. 45-48; Juv. x. 276-278.
+References.+ Plut. _Marius_, caps. 38-end. Ihne, vol. iv. pp. 336-7, vol. v. pp. 111-12.
Etenim recordamini, Quirites, omnes civiles dissensiones, non solum eas quas audistis, sed et has quas vosmetipsi meministis atque vidistis. L. Sulla P. Sulpicium oppressit: ex Urbe eiecit C. Marium, custodem huius urbis, multosque fortes viros partim { 5} eiecit ex civitate, partim interemit. Cn. Octavius consul armis ex Urbe collegam suum expulit: omnis his locus acervis corporum et civium sanguine redundavit. Superavit postea Cinna cum Mario: tum vero, clarissimis viris interfectis, lumina civitatis { 10} exstincta sunt. Ultus est huius victoriae crudelitatem postea Sulla: ne dici quidem opus est, quanta deminutione civium et quanta calamitate reipublicae. . . . Atque illae tamen omnes dissensiones, quae non ad delendam, sed ad commutandam rempublicam { 15} pertinebant--non illi nullam esse rempublicam, sed in ea quae esset se esse principes, neque hanc urbem conflagrare, sed se in hac urbe florere voluerunt--eius modi fuerunt, ut non reconciliatione concordiae, sed internecione civium diiudicatae sint. { 20}